Panorama van Voorhout

 

NRM / Rotogravure, Galgewater en Rooseveltstraat Leiden

 

Rotogravure:

een drukkerij met wereldnaam

.
NRM Galgewater

Beeldbank

Wat in 1913 begint met een simpele éénkleurenpers aan het Galgewater, groeit uit tot een drukkerij van wereldformaat. Een nieuw drukprocédé, gestart in Siegburg en in 1912 naar Leiden gehaald, verovert de wereld. Leiden: een stad van drukkers. Daarin past het nieuwe bedrijf dat zijn naam dankt aan de naam van het procédé: Rotogravur. In 1913 wordt de N.V. Nederlandse Rotogravure Maatschappij (NRM) opgericht. Het tot dan toe uit grote en kleine punten opgebouwde beeld wordt vervangen door illustraties in gladde tinten, “continu tone” of halftoon genoemd. Via lichtgevoelige pigmenten en ijzerchloride worden beelden in koperen walsen geëtst. Hoge oplagen met lage stuksprijzen liggen in het verschiet. In de omgeving van het geboortehuis van Rembrandt bouwt de Rotogravure aan haar toekomst. Het drukwerk van de Rotogravure is veelzijdig. Posters, brochures, postzegels, tijdschriften voor anderen en ansichtkaarten lopen van de rotatie- en vellenpersen. Naast drukwerk voor derden worden in eigen beheer tijdschriften uitgegeven. In de hoogtijdagen van de NRM is het bedrijf een van de grotere werkgevers in Leiden. Iedere Leidenaar wist het: “Werk je bij de Roto? Dan zit je goed.”

Aan het eind van de jaren zestig verandert dit. De NRM, maar voor iedere Leidenaar de Roto, moet in 1968 samengaan met de Verenigde Nederlandse Uitgeversbedrijven (VNU). Vier jaar later verhuist het bedrijf naar Haarlem. Zij is aan schaalvergroting in de Europese drukkerswereld ten ondergegaan. Zou er anno 2013 nog plaats zijn geweest voor een Leidse NRM? Waarschijnlijk niet. De locatie aan het Galgewater is te klein en ook in de Rooseveltstraat is geen plaats voor het totale bedrijf. Misschien elders in Leiden? Deze vraag hoeft niet beantwoordt te worden, want zover is het nooit gekomen. In 1972 sloot de NRM haar deuren.

In 2013 is het honderd jaar geleden dat zij werd opgericht. De naam NRM en Rotogravure kregen een wereldnaam.

Lees het volledige artikel in het Leids Jaarboekje 2013, pagina 128-154.

Kroniek
Personeelsoverzicht vanaf 1913 (Bekenden kunnen een uitgebreidere versie opvragen)
Uitgaven en drukwerken
Artikel in Leids Jaarboekje 2013. Rotogravure: Een drukkerij met wereldnaam

Heeft u foto's en u weet niet wat daarmee moet gebeuren? Neem contact op met Emiel van der Hoeven. Reactie's en/of aanvullingen? Mail naar: nrm@emmadesign.nl

NRM Galgewater  

Pensionering van fotograaf Wim van der Broek, decdember 1967.
Vlnr. Voor: Annie de Booij, Bert Nievaart, Mac van der Voort, Wim van den Broek, koek en snoep leverancier (zittend, Karel Favier, Ferdinand Goddijn en Willem Wendt.

Tweede rij: Cok Penseel, Emiel van der Hoeven, Albert de Wit, ‘kleuren’corveeër Pauw, Theo van der Klugt, onbekende corveeër en Jos Schouten.

Achter: Van Dijk, Henk Arnoldus, Alex Hakkaart, chef Henk Roodenburg, Arie Fasseur, onbekend, Dick Voorst Sr. en Jos Koert.

NRM Galgewater  

Retouche 1965.

Voor: Axel Smits, Bram Streefland en Piet Wijnobel.

Tweede rij: Chris Segaar, Fred Bok en Piet Huybens.

Derde rij: Bert van Keeken, Piet Smit, Sjaak de Goede, Arthur Stiefelhagen en Piet Bakker.

Vierde rij: Aad van der Broek, Piet van der Linden, Sam Crama, Koos Bakker, Willem Sierat, Daan Ossevoort, Ben Jonkers en Hans Roodenburg.

Achter: Leo Groenendijk, Jan Stouten en Matthieu Snijders.

NRM Galgewater

De groepsfoto is uit 1938 en is gemaakt tijdens het bezoek aan Brussel ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de NRM.

De tekst boven de lichtbak in de doka van snoephandelaar en fotograaf Wim van der Broek:
Een ding is wat mij verdriet
De pijl die men in het donker schiet.

(Met dank aan retoucheur Aad van der Broek, geen familie)